Makary

Imię Makary jest polską formą greckiego Makários, znaczącego „szczęśliwy, błogosławiony”, które do łaciny przeszło jako Macarius, a do tradycji słowiańskiej przez cerkiewnosłowiańskie Makarij. Rozsławione przez wczesnochrześcijańskich ascetów i biskupów (m.in. Makarego Egipskiego, Aleksandryjskiego i Jerozolimskiego), trafiło do polskich kalendarzy kościelnych już w średniowieczu, jednak nigdy nie zyskało dużej popularności. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów częstsze było na wschodnich ziemiach i w środowiskach prawosławnych oraz unickich, a także jako imię zakonne; w tradycji rzymskokatolickiej pozostawało raczej rzadkie. W nowożytności i w XX wieku utrzymywało się na marginesie, a współcześnie obserwuje się co najwyżej łagodny renesans w ramach mody na imiona archaizujące; nadal należy do imion rzadkich. Historyczne odpowiedniki to łaciński Macarius, grecki Makarios, wschodniosłowiański Makariy oraz skrócona forma Makar, która bywa dziś traktowana jako odrębne imię. W polszczyźnie nie utrwalił się stały system zdrobnień; okazjonalnie tworzy się formy typu Makarek, choć używane są rzadko. Od imienia pochodzą liczne nazwiska patronimiczne i pochodne, takie jak Makarewicz, Makarenko, Makarczyk, Makarew czy Makarski, świadczące o jego dawnej obecności w antroponimii. Dawne kalendarze notują kilka terminów imienin powiązanych z różnymi świętymi; obecnie najczęściej spotyka się obchody w styczniu i marcu. Brakuje obfitych, jednoznacznych poświadczeń masowego użycia w polskich źródłach średniowiecznych.