Leona

Leona to żeńska forma imienia Leon, wywodzącego się z greckiego leon ‘lew’, utrwalonego w łacinie jako Leo/Leon- i oznaczającego symbolicznie siłę, męstwo i opiekę. Morfologicznie jest to proste sfeminizowanie rdzenia Leon poprzez dodanie -a; w tradycji polskiej częściej jednak przyswojono warianty Leonia i Leontyna (por. łac. Leontia, Leontina), które lepiej wpisywały się w dawne wzorce słowotwórcze. Historycznie imię żeńskie Leona rzadko bywało notowane w Polsce; brak wiarygodnych potwierdzeń jego szerszej obecności w metrykach staropolskich, gdzie dominują Leonia i Leontyna, a męski Leon znany jest od średniowiecza dzięki kultowi świętych. W XIX i pierwszej połowie XX wieku Leona pojawia się sporadycznie, częściej w kontekstach obcych wpływów (czeskich, niemieckich, hiszpańskich), gdyż właśnie w tych językach forma Leona była i jest naturalna. Współcześnie, pod wpływem mody na imiona krótkie i międzynarodowe, bywa wybierana, lecz nadal pozostaje rzadkie; w statystykach nadawania imion nie należy do czołówki i pojawia się incydentalnie. W użyciu potocznym funkcjonują zdrobnienia Lona, Lonia, Lonka, rzadziej Leonka; bywa też utożsamiana z bardziej swojską Leonią. Pewną osobliwością polszczyzny jest homonimia: Leona to także dopełniacz męskiego imienia Leon, co w dawnych zapisach może powodować niejednoznaczność, choć w praktyce urzędowej imię żeńskie jest jednoznaczne. Kalendarze imienin rzadko notują odrębnie Leonę i zwykle odsyłają do terminów dla Leona lub Leonii.