Julianna

Julianna to polska żeńska postać imienia wywodzącego się z łacińskiego Juliana, będącego żeńską formą przymiotnikowego Julianus „należący do rodu Juliuszy”, utworzonego od nomen gentilicium Iulius (Juliusz). Etymologia Iulius bywa łączona z greckim ioulos „młody, z meszkiem na twarzy”, ewentualnie z imieniem mitycznego Iulusa (Ascaniusza), przodka rodu julijskiego; brak jednak pełnej zgodności wśród badaczy co do pierwotnej motywacji. W tradycji chrześcijańskiej imię upowszechniły święte o imieniu Juliana (m.in. męczennica z Nikomedii i Juliana z Liège), a w polszczyźnie ukształtowały się równolegle formy Juliana i Julianna; ta druga, z podwojonym n, powstała zapewne na gruncie polskim przez analogię do wzorca -anna (por. Marianna, Zuzanna), utrwalając wyrazistą dwusylabową końcówkę. W źródłach metrykalnych Rzeczypospolitej od XVIII–XIX wieku spotyka się zapisy łacińskie Iuliana/Juliana oraz polskie Julianna; notowane są też warianty graficzne zależne od kancelarii, rzadziej wpływy wschodniosłowiańskie typu Julijana lub Uliana. Współcześnie w Polsce funkcjonują obie formy, przy czym Julianna jest rzadsza od bardzo popularnej Julii i nieco mniej rozpowszechniona od Juliany, ale zyskuje na atrakcyjności jako wariant bardziej staroświecki i odróżniający. Dane liczbowo-historyczne sprzed XX wieku są fragmentaryczne i opierają się głównie na kwerendach regionalnych, jednak imię wykazuje ciągłość użycia, z wyraźnym ożywieniem w trendach powrotu do imion klasycznych w XXI wieku. Wymowa standardowa to [julianna], z akcentem na przedostatnią sylabę.