Teodora

Teodora to imię żeńskie pochodzenia greckiego, od Theodōra, złożone z theós „Bóg” i dōron „dar”, czyli „dar Boga”. Strukturalnie jest ono lustrzanym odpowiednikiem greckiego Dorothea, które w polszczyźnie utrwaliło się jako popularniejsza Dorota; oba niosą identyczne znaczenie, lecz odwróconą kolejność członów. Do Polski trafiło przez łacinę kościelną oraz, pośrednio, tradycję bizantyńsko-słowiańską; w źródłach średniowiecznych i wczesnonowożytnych notowane bywa sporadycznie w formie łacińskiej Theodora, natomiast w języku ogólnym ukształtowała się postać Teodora, zgodna z polską ortografią bez etymologicznego th. W kręgu wschodniosłowiańskim funkcjonowały warianty Feodora/Fiodora (Феодора), a na Bałkanach także uproszczona Todora; wszystkie te formy mogły okazjonalnie przenikać do polskich metryk na terenach pogranicznych. Kulturowym zapleczem imienia są liczne święte i męczennice o tym imieniu w tradycji wschodniej i zachodniej oraz empressa Teodora, żona Justyniana, co sprzyjało jego prestiżowemu odbiorowi w Europie. W Polsce imię pozostawało jednak wyraźnie rzadsze od spokrewnionej Doroty; większą obecność zyskało w XIX wieku w kręgach inteligenckich i w dobie klasycyzujących mód, później stopniało, by po roku 2000 notować umiarkowany renesans wraz z powrotem imion tradycyjnych o przejrzystej etymologii. Brakuje precyzyjnych danych o częstotliwości w głębokim średniowieczu, ale współcześnie Teodora uchodzi w Polsce za imię eleganckie, międzynarodowe i wciąż raczej niespotykane.