Justyn

Justyn to męskie imię pochodzenia łacińskiego, wywodzące się z formy Iustinus, będącej derywatem od cognomen Justus, a u podstaw od przymiotnika iustus ‘sprawiedliwy, prawy’. Tym samym imię niesie wyraźnie pozytywną treść semantyczną związaną z ideą sprawiedliwości. Do polszczyzny trafiło za pośrednictwem łaciny kościelnej i greki (Ioustinos), umacniając się w tradycji chrześcijańskiej dzięki kultowi św. Justyna Męczennika, filozofa i apologety z II wieku; w imiennikach polskich łączone jest zwłaszcza z dniem 1 czerwca. W zapisach historycznych pojawiają się formy łacińskie Iustinus oraz polonizacje typu Iustyn/Justyn; dokładne daty najstarszych polskich poświadczeń nie są jednoznacznie ustalone w dostępnych opracowaniach, ale przyjmuje się obecność imienia co najmniej od późnego średniowiecza. Warianty w innych językach to m.in. angielsko-francuski Justin, włoskie Giustino, hiszpańskie i portugalskie Justino, litewskie Justinas, słowackie Justín; żeńskim odpowiednikiem w Polsce jest Justyna. Hipokorystyki w polszczyźnie są rzadkie i niestabilne (spotyka się Jusio, Justek, Justynek). Użytkowanie imienia w Polsce pozostaje ograniczone: w przeciwieństwie do bardzo popularnej w końcu XX wieku Justyny, Justyn nigdy nie wszedł do czołówki, bywa też mylony z angielskim Justin, choć normatywnie zaleca się polską postać Justyn. O dawnej obecności w nazewnictwie świadczą liczne nazwiska pochodne, takie jak Justyniak, Justynowicz czy Justyński.