Anastazja

Anastazja to imię żeńskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od rzeczownika anastasis ‘zmartwychwstanie’, dosłownie ‘powstanie na nowo’, poprzez łacińską formę Anastasia i słowiańskie pośrednictwo kościelne. Pierwotnie niosło znaczenie religijne, kojarzone z nadzieją i Paschą; męskim odpowiednikiem w polszczyźnie jest Anastazy (od łac. Anastasius). W Polsce imię poświadczone jest od średniowiecza, żywe zarówno w tradycji katolickiej, jak i prawosławnej, z silniejszą obecnością na dawnych Kresach. W nowożytności używane rzadziej, w XX wieku pozostawało na uboczu, by od lat 90. notować wyraźny wzrost popularności; dziś jest rozpoznawalne i umiarkowanie częste, choć poza ścisłą czołówką. Wariant normatywny w języku polskim to Anastazja; w źródłach dawnych zdarzają się zapisy typu Anastazia lub Anastazyja, wynikające z historycznej ortografii, a we współczesnych metrykach pojawia się także obca forma Anastasia. W kręgu słowiańskim funkcjonują odpowiedniki Anastasija/Anastasiya, a w użytkowaniu potocznym i gwarowym pojawiają się hipokorystyki Nastka, Nastusia, Nastia oraz Tasia; forma Stasia bywa mylona, lecz tradycyjnie odnosi się do Stanisławy. Imieniny występują kilka razy w roku w zależności od kalendarza; szczególnie czczona jest męczennica Anastazja z Sirmium, wspominana w okresie Bożego Narodzenia. Etymologicznie polska postać z grupą -zja odzwierciedla adaptację łacińskiego -sia do rodzimego wzorca -zja, typowego także w innych zapożyczeniach.