Achacjusz

Achacjusz to archaiczne polskie imię męskie wywodzące się z łacińskich form Achatius/Acacius, które z kolei pochodzą od greckiego Akákios; etymologicznie łączy się je z greckim a- ‘bez’ i kakós ‘zły’, co daje znaczenie ‘niewinny, nieszkodliwy, łagodny’. Pisownia z h wskazuje najpewniej na pośrednictwo niemieckie (Achatius) i łacińskie, podczas gdy wariant z k – Akacjusz – jest bliższy grece. W polszczyźnie obok formy Achacjusz poświadczone są postacie Achacy, rzadziej Achacyusz/Achacjus, a w łacinie metrykalnej Achatius; w językach obcych występują m.in. Acacius, Achatius, Achaz, Acacio, Acacio/Acácio. W hagiografii imię to nosiło kilku wczesnochrześcijańskich męczenników; w tradycji zachodniej św. Achacjusz bywał włączany do grona Czternastu Wspomożycieli, co sprzyjało przenikom do kalendarzy, lecz identyfikacje poszczególnych postaci często się mieszały, a dni wspomnień różniły (spotyka się m.in. majowe i czerwcowe daty). W Polsce brak obfitych średniowiecznych świadectw imienniczych; nieliczne wzmianki nowożytne pojawiają się raczej w pisowni Achacy lub w łacińskiej formie metrykalnej, zwłaszcza na terenach pozostających pod wpływem niemieckiej kultury religijnej. Współcześnie imię Achacjusz jest skrajnie rzadkie, w statystykach nadawania praktycznie niewidoczne i funkcjonuje głównie jako ciekawostka onomastyczna albo świadome, archaizujące nawiązanie do tradycji hagiograficznej; również ustalona data imienin bywa różna w zależności od kalendarza.