Mikołajki

Opis

Mikołajki obchodzone są 6 grudnia i nawiązują do postaci św. Mikołaja, biskupa Miry, znanego z dobroci i pomocy potrzebującym. To dzień pełen radości i obdarowywania się drobnymi prezentami, szczególnie lubiany przez dzieci.

Tradycja sięga średniowiecza, kiedy w Europie wspominano św. Mikołaja – patrona ubogich, żeglarzy, uczniów i dzieci. W Polsce zwyczaj wręczania prezentów w jego dzień rozpowszechnił się w XIX wieku. Dawniej podarki wkładano pod poduszkę, do butów lub zostawiano przy łóżku, a dziś często pojawiają się w formie słodyczy, drobiazgów czy symbolicznych upominków.

Mikołajki mają charakter rodzinny i szkolny – dzieci często uczestniczą w zabawach i spotkaniach, a w wielu miejscach odbywają się kiermasze, spotkania czy wydarzenia charytatywne. W tradycji chrześcijańskiej ten dzień przypomina przede wszystkim o postawie św. Mikołaja, którego życie było świadectwem miłości i bezinteresownej pomocy innym.

Dziś Mikołajki łączą w sobie wymiar religijny, kulturowy i społeczny – to czas drobnych radości, życzliwości i wprowadzenia atmosfery zbliżających się świąt Bożego Narodzenia.

Święty Mikołaj – biskup z Miry

Święty Mikołaj żył na przełomie III i IV wieku w Licji, na terenie dzisiejszej Turcji. Był biskupem Miry i zasłynął jako człowiek niezwykle wrażliwy na los ubogich, sierot i potrzebujących. Tradycja głosi, że już jako młody człowiek odziedziczył znaczny majątek po swoich rodzicach, ale zamiast zatrzymać go dla siebie, rozdawał go biednym. Jego życie stało się świadectwem, że chrześcijaństwo to przede wszystkim miłość czynna i troska o drugiego człowieka.

Z czasem zaczęto przypisywać mu liczne cuda, a jego kult szybko rozprzestrzenił się po całym chrześcijańskim świecie. Stał się patronem dzieci, żeglarzy, kupców, uczniów i więźniów. Wspominano go także jako opiekuna podróżnych oraz orędownika w potrzebach codziennego życia.

Najbardziej znana legenda opowiada o trzech ubogich siostrach, które nie mogły wyjść za mąż, ponieważ ich ojca nie było stać na posag. Mikołaj, chcąc uchronić je od nędzy i hańbiącego losu, potajemnie wrzucał do ich domu sakiewki z pieniędzmi. Według tradycji jedna z nich spadła do buta albo do suszącej się skarpety – stąd wzięła się praktyka wkładania prezentów właśnie w to miejsce. Dzięki hojności Mikołaja wszystkie trzy siostry mogły rozpocząć nowe życie, a on sam zapisał się w pamięci ludzi jako dobroczyńca działający po cichu, bez oczekiwania na wdzięczność.

Inna legenda głosi, że święty ocalił trzech młodych chłopców, których pewien karczmarz zamordował i schował w beczce z solą. Mikołaj miał ich wskrzesić swoją modlitwą, przywracając im życie i radość. Jeszcze inna opowiada o tym, jak uspokoił sztorm i uratował marynarzy, którzy wzywali jego wstawiennictwa. Te historie, choć mają charakter ludowy, podkreślają jego rolę jako opiekuna słabych, zagrożonych i bezbronnych.

Z czasem postać świętego Mikołaja zaczęła łączyć się z różnymi lokalnymi zwyczajami. W średniowiecznej Europie w jego dzień rozdawano dzieciom drobne podarunki, słodycze i monety. W Polsce tradycja ta ugruntowała się szczególnie w XIX wieku i przetrwała do dziś.

To właśnie z tej postawy dobroci i troski narodził się zwyczaj obdarowywania się prezentami 6 grudnia, w dniu jego wspomnienia.