Barbórka (Dzień Górnika)

Opis

Barbórka, czyli Dzień Górnika, obchodzona jest co roku 4 grudnia w dzień wspomnienia św. Barbary, patronki górników, ciężkiej pracy pod ziemią i wszystkich zawodów narażonych na nagłą śmierć.

To jedno z najważniejszych świąt górniczych i jednocześnie ważny element polskiej tradycji, szczególnie na Śląsku. Barbórka ma charakter zarówno religijny, jak i zawodowy. To dzień wdzięczności wobec górników za ich trud, poświęcenie i ryzyko związane z wykonywaną pracą.

Rys historyczny

Kult św. Barbary, męczennicy z III wieku, rozpowszechnił się w Europie w średniowieczu. Uważano ją za patronkę chroniącą przed nagłą i tragiczną śmiercią, dlatego stała się opiekunką m.in. górników, hutników, marynarzy i artylerzystów.

Na ziemiach polskich Barbórka była obchodzona już w XVIII wieku, wraz z rozwojem górnictwa węglowego i hutnictwa na Górnym Śląsku. Z czasem uroczystości przybrały charakter święta zawodowego, w którym łączyły się elementy religijne, patriotyczne i środowiskowe.

Po II wojnie światowej Barbórka zyskała rangę oficjalnego święta górniczego, a tradycja obchodów przetrwała do dziś, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych świąt zawodowych w Polsce.

Tradycje górnicze

Obchody Barbórki mają bogatą i widowiskową oprawę. Do najważniejszych tradycji należą:

• uroczyste msze święte ku czci św. Barbary
• przemarsze górniczych orkiestr dętych ulicami miast
• karczmy piwne i combry babskie – tradycyjne biesiady środowisk górniczych
• akademie i uroczystości zakładowe połączone z wręczaniem odznaczeń i awansów
• noszenie przez górników galowych mundurów, zwieńczonych charakterystycznymi czako z pióropuszem (kolor pióropusza zależy od stopnia zawodowego)

Znaczenie

Barbórka to nie tylko święto zawodowe, ale również ważny element dziedzictwa kulturowego Polski. Przypomina o wielopokoleniowym trudzie górników i o znaczeniu górnictwa w historii gospodarki narodowej.

Dziś, mimo przemian w sektorze energetycznym i zmniejszającej się roli górnictwa węglowego, Barbórka nadal jest okazją do uhonorowania górniczej pracy oraz wyrażenia szacunku wobec ludzi, którzy przez wieki wydobywali bogactwa naturalne z głębi ziemi.