Zbylut

Znaczenie

Zbylut to staropolskie imię męskie o budowie dwuczłonowej, wywodzące się z prasłowiańskich elementów zby- oraz -lut. Pierwszy człon, znany także z imion Zbigniew czy Zbysław, łączy się z czasownikiem zbyć i bywa interpretowany jako „pozbawić, odsunąć”, natomiast -lut odpowiada prasłowiańskiemu *ljut‑ „srogi, dziki, gwałtowny” (por. pol. luty). W efekcie imię rozumiano semantycznie na wzór Zbigniewa jako „ten, który odsuwa/poskramia srogość”. W materiałach średniowiecznych spotyka się zapisy wariantywne, z typową dla epoki wymiennością i/y oraz latynizacją: Zbylut, Zbilut, Zbiluthus; niestabilność samogłoski pochodzi z praktyki kancelaryjnej i nie świadczy o różnicy znaczeniowej. Imię poświadczone jest rzadko i raczej marginalnie w odniesieniu do szerokiej antroponimii piastowskiej; danych metrykalnych jest niewiele, a ciągłość użycia urywa się najpóźniej w epoce nowopolskiej. Nie wykształciła się stała tradycja imieninowa, a współcześnie Zbylut pojawia się sporadycznie, głównie jako dziedziczona forma rodzinna lub z pobudek rekonstrukcyjnych. Możliwe spieszczenia to Zbyluś, Zbyl czy rzadziej Lutek, choć hipokorystyki te nie mają ugruntowania historycznego. Od imienia utworzyły się nazwiska i toponimy dzierżawcze, co bywa jedynym śladem dawnej frekwencji. W XX i XXI wieku nie odnotowano szerszej mody na rewitalizację Zbyluta, a jego użycie pozostaje ciekawostką onomastyczną.

Imieniny

2 grudzień

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco