Xavier

Znaczenie

Imię Xavier wywodzi się z baskijskiego toponimu Xabier/Javier, pochodzącego od etxe berri, czyli „nowy dom”; jako imię osobowe rozwinęło się z łacińskiej formy Xaverius za sprawą sławy św. Franciszka Ksawerego, jezuity i misjonarza XVI wieku, którego kult rozprzestrzenił nazwę w krajach katolickich. W językach europejskich ukształtowały się liczne warianty: hiszpański Javier, baskijski Xabier, kataloński i francuski Xavier, niemiecki Xaver, włoski Saverio, portugalski Xavier, a po polsku przede wszystkim Ksawery, dawniej także Xawery. W Polsce imię notowane jest od XVII wieku i nasiliło się w XVIII–XIX wieku, czemu sprzyjała aktywność jezuitów; znane są postacie takie jak Ksawery Drucki‑Lubecki czy Xawery Dunikowski. W zapisie staropolskim i dziewiętnastowiecznym spotykano formę Xawery, która w XX wieku ustąpiła jednoznacznie spolszczonemu Ksawery. Współcześnie wariant Xavier bywa nadawany sporadycznie, zwykle w rodzinach o orientacji międzynarodowej lub bilingwalnej, lecz pozostaje znacznie rzadszy od formy Ksawery; brak precyzyjnych danych historycznych dla tej pisowni w polskich metrykach. Wymowa w Polsce jest niejednoznaczna i zależy od wzorca językowego (francuskiego, angielskiego czy hiszpańskiego), co może rodzić wahania między odczytami z „ks/ksaw‑”, „gz‑” czy „zej‑”. Semantycznie imię niesie skojarzenie „nowego domu”, a kulturowo – misjonarską tradycję jezuicką.

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco