Witold

Znaczenie

Witold to polskie imię męskie pochodzenia litewskiego, odpowiadające litewskiemu Vytautas. Najczęściej wywodzi się je od litewskich członów vyti ‘gonić, wypędzać’ i tauta ‘lud, naród’, co bywa interpretowane jako ‘ten, który odpędza wrogów ludu’ albo szerzej ‘obrońca narodu’; znaczenie jest jednak rekonstrukcją etymologiczną i nie da się go potwierdzić źródłowo w jednoznacznej formie. Imię przeniknęło do polszczyzny w późnym średniowieczu wraz z kultem wielkiego księcia litewskiego Vytautasa (Witolda) i związkami polsko‑litewskimi; w dawnych kronikach występują oboczne formy zapisu, m.in. Witowt, Witaut, rzadziej zniemczone Wittold, a w językach wschodniosłowiańskich utrwalił się wariant Vitovt. W literaturze spotyka się też konkurencyjną hipotezę o germańskim pochodzeniu od imion typu Widald/Widold (od witu ‘las, drewno’ + walt ‘władza’), lecz w realiach polskich jest to koncepcja poboczna wobec oczywistego związku z Vytautasem. Imię było żywe wśród szlachty i środowisk związanych z tradycją Rzeczypospolitej Obojga Narodów, z wyraźnym ożywieniem w epoce romantyzmu i w XX wieku; dziś pozostaje rozpoznawalne, choć nadawane rzadziej niż w połowie XX wieku. Funkcjonują zdrobnienia Witek i Wituś, a odpowiednikami w innych językach są przede wszystkim litewskie Vytautas, białoruskie Vitaŭt i rosyjskie Vitovt. W polskiej kulturze rangę imieniu nadały m.in. postacie Witolda Gombrowicza, Lutosławskiego i Pileckiego. Jeśli chodzi o statystyki historyczne sprzed XIX wieku, dane są fragmentaryczne.

Imieniny

15 czerwiec, 12 październik, 12 listopad

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco