Waleriusz

Znaczenie

Waleriusz to polska, uczona forma łacińskiego cognomen Valerius, wywodzącego się od czasownika valere ‘być silnym, zdrowym, mieć znaczenie’. W polszczyźnie tradycyjnie litera W oddaje łacińskie V, stąd zgodność z innymi przejęciami typu Waleria, Walerian. Morfologicznie jest to regularne spolszczenie łacińskiego -ius do -iusz, analogiczne do imion Mariusz czy Dariusz. W antyku Valerius był nazwą rodu (gens Valeria), a w hagiografii występuje kilku świętych o tym imieniu, najczęściej wspominany jest biskup Saragossy (łac. Valerius, hiszp. Valero), co w tradycjach zachodnich łączy datę 29 stycznia; w polskich kalendarzach imieniny częściej przypisuje się jednak formom Walery lub Walerian, a Waleriusz bywa pomijany. W źródłach polskich od średniowiecza dominują zapisy łacińskie Valerius w dokumentach kościelnych, zaś spolszczenie Waleriusz utrwaliło się późno i występuje sporadycznie; brak obfitych danych o jego dawnej frekwencji, co sugeruje rzadkie użycie. W praktyce w Polsce rozpowszechniły się warianty pokrewne: Walery (zapośredniczony także przez franc. Valéry i wschodniosłow. Valerij) oraz Walerian (od odrębnego łac. Valerianus), które często mylnie utożsamia się z Waleriuszem. Formy zdrobniałe, jeśli się pojawiają, zwykle naśladują Walerego: Walek, Walerek. Współcześnie imię Waleriusz jest bardzo rzadkie i ma charakter archaizujący lub literacko‑kościelny.

Imieniny

16 styczeń, 28 styczeń, 29 styczeń

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco