Świętopełk

Znaczenie

Świętopełk to staropolskie imię dwuczłonowe o prasłowiańskiej proweniencji, zbudowane z tematów święto- i -pełk. Pierwszy element wiąże się z prasłowiańskim svęt- ‘święty, poświęcony, pomyślny’, pokrewnym litewskiemu šventas; w średniowieczu nie zawsze miał on ściśle religijne, lecz także ogólne znaczenia „szczętny, sprzyjający”. Drugi człon odpowiada rzeczownikowi pułk ‘oddział wojskowy’ (< psł. polkŭ; por. ros. полк, cz. pluk), zachowanemu w imionach w archaicznej postaci -pełk. Całość można rozumieć jako ‘ten, który ma poświęcone/pomyślne wojsko’ lub ‘sprzyjający wojsku’. W językach i tradycjach słowiańskich istnieją jednoznaczne odpowiedniki: wschodniosłowiański Святополк (Sviatopolk), czesko-słowacki Svatopluk/Svätopluk; w polszczyźnie średniowiecznej spotyka się również grafie typu Swietopelk, a w źródłach łacińskich i niemieckich rozmaite zapisy z Swant-/Svent- i -polk/-pelk, co odzwierciedla ówczesną niestabilność ortografii. Na ziemiach polskich imię to najbardziej kojarzy się z dynastią pomorską: najsłynniejszy był książę pomorski Świętopełk II zwany Wielkim (zm. 1266), co utrwaliło je zwłaszcza w tradycji kaszubskiej (por. kaszub. Swantopôłk). Po średniowieczu imię wyszło w dużej mierze z obiegu i dziś ma charakter archaizujący; bywa sporadycznie wskrzeszane z pobudek historyzujących lub regionalnych, lecz w statystykach współczesnych pozostaje skrajnie rzadkie. Brak ustalonej, powszechnie obchodzonej daty imienin, a dokumentacja nowożytnego użycia jest szczątkowa.

Imieniny

1 czerwiec, 25 wrzesień

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco