Prot

Znaczenie

Imię męskie Prot ma pochodzenie greckie: wywodzi się od przymiotnika prōtos, ‘pierwszy, naczelny’, które do łaciny przeszło jako Protus/Prothus. W polszczyźnie przyjęła się skrócona forma bez łacińskiej końcówki -us, zgodna z ogólną tendencją do naturalizacji imion obcojęzycznych. Patronem o największym znaczeniu jest rzymski męczennik Protos, wspominany razem z Hiacyntem; imię pojawia się w dawnych martyrologiach i bywało notowane w kalendarzach kościelnych, zwykle we wrześniu, choć nie należało do praktyki imieninowej szeroko rozpowszechnionej. W materiałach staropolskich występuje rzadko; brak licznych, stabilnych poświadczeń z epoki nowożytnej, co wskazuje, że imię nie weszło do kanonu tradycji sarmackiej ani mieszczańskiej, wypierane przez fonetycznie pokrewne, lecz etymologicznie odmienne Protazy (od łac. Protasius) oraz przez popularnego Hiacynta/Jacka. W źródłach łacińskich spotyka się warianty Protus i Prothus, sporadycznie zapisy z th przenoszone mechanicznie do polszczyzny w XIX w., jednak standardem pozostaje forma Prot. Nie należy mylić jej z mitologicznym imieniem Proteusz (gr. Prōteus), które ma inne pochodzenie. Hipokorystyki tworzone współcześnie to potencjalnie Protek i Protuś, ale brak tradycji ich utrwalenia. W Polsce imię jest dziś bardzo rzadkie; bywa nadawane incydentalnie przez rodziców poszukujących krótkich, archaizujących form o przejrzystej etymologii. Brakuje precyzyjnych danych statystycznych z dawnych spisów, co dodatkowo potwierdza jego marginalne użycie.

Imieniny

11 wrzesień, 25 październik, 11 listopad

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco