Olena
Znaczenie
Olena to wschodniosłowiańska, przede wszystkim ukraińska, forma imienia odpowiadającego polskiej Helenie, wywodzącego się z greckiego Helenē. Etymologia bywa dyskutowana: najczęściej łączy się ją z greckim helē/helénē w znaczeniu „blask, promień, pochodnia”, rzadziej wskazuje się na skojarzenie z Selene „Księżyc”; sens „jaśniejąca, świetlista” pozostaje jednak tradycyjną wykładnią. Do słowiańszczyzny imię trafiło przez postać Jelena (st.cerk.słow.), która w różnych językach rozwinęła się rozbieżnie: rosyjskie Elena/Jelena, białoruskie Alena, południowosłowiańskie Jelena, a w ukraińskim – Olena. Zmiana ta tłumaczona jest rozwojem historycznym z nagłosowego je- do o-, analogicznym do białoruskiego a-. W Polsce głęboko zakorzeniona jest forma Helena (przez łacinę), natomiast Olena funkcjonuje jako wariant wschodni, rozpoznawalny w środowiskach ukraińskich i rusińskich. Brakuje udokumentowanych średniowiecznych zapisów formy Olena na ziemiach polskich; pojawia się ona sporadycznie w źródłach nowszych, a współcześnie notuje wyraźny wzrost użycia, zwłaszcza po 2014 i 2022 roku, wraz z migracją obywateli Ukrainy. Diminutywy to przede wszystkim Olenka i Lena; w polszczyźnie potocznej bywa skracane do Leny, rzadziej do Oli (co może kolidować ze zwyczajem skracania Aleksandry). W kalendarzach polskich Olena nie ma zwykle odrębnego dnia imienin i obchodzi je razem z Heleną, a w warstwie kulturowej pozostaje pod patronatem św. Heleny. Imię zachowuje charakter międzynarodowego wariantu Heleny, ale w Polsce odbierane jest jako wyraźnie ukraińskie.
Życzenia
Piosenki
Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco
