Narcyz

Znaczenie

Narcyz to polska forma imienia znanego z łacińskiego Narcissus, pochodzącego z greckiego Narkissos. Etymologia bywa łączona z greckim narke, „odrętwienie, odurzenie”, co nawiązuje do właściwości i zapachu rośliny narcyz; od tego samego rdzenia wywodzi się też wyraz „narkotyk”. Mit o młodzieńcu Narcyzie, zapatrzonym we własne odbicie, silnie utrwalił semantykę imienia w kulturze europejskiej, a w czasach chrześcijańskich jego obieg podtrzymywali święci, m.in. Narcyz z Jerozolimy (biskup z przełomu II i III wieku) oraz Narcyz z Gerony (męczennik z IV wieku). W polskich źródłach brak pewnych średniowiecznych poświadczeń formy rodzimej; w metrykach nowożytnych częściej notowano łacińskie Narcissus, podczas gdy spolszczenie Narcyz upowszechniło się w XIX stuleciu. Imię pozostawało jednak rzadkie; nosili je m.in. polityk Narcyz Olizar, bł. ks. Narcyz Putz i fotograf Narcyz Witczak‑Witaczyński. Współcześnie użycie jest sporadyczne, co zapewne wzmacniają kolokwialne, pejoratywne skojarzenia słowa „narcyz” oraz popularność terminu „narcyzm”. Żeńska forma to Narcyza, również dziś bardzo rzadka. Historyczne i obcojęzyczne odpowiedniki obejmują łac. Narcissus, gr. Narkissos, fr. Narcisse, wł./hiszp./port. Narciso, katal. Narcís, niem. Narziss, cz. i słow. Narcis; w polszczyźnie zdrobnienia nie są ustabilizowane (spotyka się np. Narcysek). Brakuje danych o szerszym, ciągłym użyciu imienia na ziemiach polskich przed XIX wiekiem.

Imieniny

2 styczeń, 18 marzec, 12 czerwiec, 17 wrzesień, 29 październik, 31 październik

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco