Kazimierz

Znaczenie

Kazimierz to staropolskie imię dwuczłonowe, atestowane w źródłach łacińskich od XI wieku jako Casimirus, zbudowane z elementów kazi- i -mir. Znaczenie pierwszego członu pozostaje sporne: część badaczy wywodzi go od prasłowiańskiego kaziti ‘psuć, zwalczać’, inni – od kazać w dawnym sensie ‘ogłaszać, wskazywać, nakazywać’; w konsekwencji imię bywa interpretowane jako ‘ten, który przywraca porządek i pokój’ lub ‘ten, który zwalcza zamęt’, przy czym brak pełnej zgody co do pierwotnej motywacji. Drugi człon mir oznacza ‘pokój, ład, wspólnotę’ (także ‘sławę’ w niektórych analizach). W polszczyźnie imię funkcjonowało w wariantach Kazimir, Kazimier, Kaźmierz/Kaźmirz; w dokumentach spotyka się formy łacińskie Casimirus/Casimirus i niemieckie Kasimir, a odpowiedniki obce to m.in. francuskie i angielskie Casimir, litewskie Kazimieras, wschodniosłowiańskie Казимир. Żeńskim odpowiednikiem jest Kazimiera, zdrobnieniami: Kazik, Kaziu/Kazio, Kazek. Ciągłość użycia w Polsce zapewnili władcy: Kazimierz I Odnowiciel, Kazimierz II Sprawiedliwy, Kazimierz III Wielki i Kazimierz IV Jagiellończyk, a szczególne znaczenie kultowe nadał imieniu św. Kazimierz królewicz (XV w.), patron Litwy. Imię było bardzo częste w XIX i pierwszej połowie XX wieku, po czym jego frekwencja spadła; od przełomu XX i XXI wieku notuje się umiarkowany renesans jako imienia tradycyjno-historycznego. Od imienia pochodzą liczne toponimy, m.in. krakowski Kazimierz i Kazimierz Dolny.

Imieniny

4 marzec, 22 marzec

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco