Janusz

Znaczenie

Janusz to polskie imię męskie wywodzące się od imienia Jan, które przez greckie Ioannes i łacińskie Iohannes sięga hebrajskiego Jôḥānān o znaczeniu „Bóg jest łaskawy”. Forma Janusz jest hipokorystyczno-derywacyjną postacią Jana, ukształtowaną w polszczyźnie z użyciem przyrostka -usz; część badaczy dopuszcza dodatkowy wpływ czeskiego hipokorystyku Janouš, który mógł sprzyjać utrwaleniu się tej postaci w średniowieczu. W źródłach polskich imię poświadczone jest co najmniej od XIV wieku i mocno związało się z Mazowszem, czemu sprzyjała renoma książąt mazowieckich Janusza I Starszego i Janusza II; później było szeroko używane wśród szlachty i mieszczaństwa Rzeczypospolitej. Warianty historyczne i ortograficzne notowane w dokumentach to m.in. Ianusz (ze średniowiecznym I=j), Ianuß oraz germanizowane Janusch, a na wschodnich kresach słowiańskie Januš; nie ma związku etymologicznego z rzymskim bogiem Janusem, mimo pozornej zbieżności. W XX wieku imię osiągnęło w Polsce bardzo wysoką popularność, szczególnie w latach 60.–80., po czym nastąpił trwały spadek; dziś nadawane jest rzadko, także z powodu współczesnych, potocznych i memicznych konotacji stereotypu „Janusza”, które oderwały się od jego pierwotnego znaczenia. Brak dokładnych danych liczbowych dla wcześniejszych epok nie pozwala precyzyjnie opisać natężeń użycia przed XIX wiekiem, lecz ciągłość tradycji jest dobrze poświadczona.

Imieniny

21 listopad

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco