Herakles

Znaczenie

Herakles to imię pochodzenia greckiego, z Ἡρακλῆς (Hēraklēs), klasycznego złożenia od imienia bogini Hery i rzeczownika kléos ‘sława, chwała’, co daje znaczenie ‘chwała Hery’. Paradoksalny wydźwięk teonimiczny (bo Hera w micie prześladuje bohatera) świadczy o wtórnym, programowym charakterze nazwania w tradycji greckiej. Już w starożytności funkcjonowało łacińskie przetworzenie Hercules, które w kulturze europejskiej stało się dominujące; stąd w polszczyźnie ugruntował się przede wszystkim wariant Herkules, podczas gdy forma Herakles ma dziś odcień filologiczno‑klasycystyczny i bywa używana w odniesieniu do greckiego kontekstu. W polszczyźnie odmienia się: Heraklesa, Heraklesowi, z wymową [herakles]. W staropolszczyźnie imię to nie weszło do obiegu chrzcielnego; brak poświadczeń w dawnych metrykach i nie ma tradycji hagiograficznej, która sprzyjałaby jego recepcji. W renesansie i baroku pojawia się głównie w łacińskich i polskich tekstach humanistycznych oraz przekładach mitologii, zwykle w formie Herkules. W nowożytnej polszczyźnie utrwaliły się frazeologizmy i aluzje kulturowe (prace Herkulesa, siła Herkulesa), co dodatkowo wzmacnia odbiór nazwy jako literacko‑mitologicznej, a nie onimii osobowej. W rejestrach współczesnych imię Herakles pojawia się, o ile w ogóle, najwyżej jednostkowo; brak wiarygodnych danych o jego szerszym użyciu w Polsce. Nie wykształciły się ustabilizowane polskie zdrobnienia, a warianty historyczne sprowadzają się do pary Herakles/Her(ku)les, zależnie od stylu i źródła.

Imieniny

1 marzec, 5 wrzesień

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco