Gabriel

Podobne: Gabriel, Gabriël, Gabríel

Znaczenie

Gabriel to imię biblijne pochodzenia hebrajskiego, od Gavri’el, złożenia elementów gabar/géver „mąż, silny” i El „Bóg”, najczęściej tłumaczone jako „Bóg jest moją siłą” albo „mąż Boży”. Przeniknęło do europejskiej antroponimii poprzez grekę (Gabriél) i łacinę (Gabriel), związane z archaniołem wymienionym w Księdze Daniela oraz w Ewangelii Łukasza, co zapewniło mu stałą obecność w tradycji chrześcijańskiej, a jego odpowiednik Jibrīl funkcjonuje w islamie. W Polsce imię notowane jest od średniowiecza, głównie dzięki liturgii łacińskiej i kultowi archaniołów; pojawia się w źródłach jako Gabrielus, a w staropolskiej pisowni także Gabryel. W dokumentach z ziem wschodnich spotyka się formy wschodniosłowiańskie, jak Gawrił czy Hawryło, które przenikały do polskich zapisów i nazwisk. Dziś utrwalił się standard „Gabriel”, a popularne zdrobnienia to Gabryś i Gabi. Żeńskim odpowiednikiem jest Gabriela. Użycie w Polsce miało charakter falowy: obecne w dawnych metrykach i w kulturze szlacheckiej, osłabło w XIX–XX wieku, by po 1990 roku wyraźnie odżyć; obecnie imię jest rozpoznawalne i umiarkowanie popularne, choć bez ścisłej czołówki. Na recepcję wpływały zarówno kalendarze kościelne (tradycyjnie marcowe, po reformie także wrześniowe wspomnienie archaniołów), jak i szeroka europejska renoma imienia; w polskiej historii jego znanym nosicielem był m.in. Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent RP. Jeśli chodzi o precyzyjne dane frekwencyjne w dawnych wiekach, ich podanie bywa utrudnione z powodu szczupłości i rozproszenia materiału źródłowego.

Imieniny

10 luty, 27 luty, 24 marzec, 29 wrzesień, 19 październik

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco