Filomena

Znaczenie

Filomena to imię żeńskie wywodzące się z greki, najczęściej tłumaczone jako „umiłowana”, od imiesłowu philoumenē, z czasownika philein ‘kochać, miłować’. Do łaciny przeszło w postaci Filumena/Philumena, a następnie także jako Philomena; w językach nowożytnych utrwaliły się formy z f- i ph-, m.in. włoskie, hiszpańskie i portugalskie Filomena oraz angielskie Philomena. Należy odróżnić je od pokrewnego, ale odrębnego imienia/miana mitologicznego Philomela (pol. Filomela), które bywało w średniowieczu mieszane z Filomeną w piśmiennictwie łacińskim. W Polsce imię w źródłach dawnych pojawia się rzadko; brak wyraźnych średniowiecznych poświadczeń, a realny obieg zawdzięcza przede wszystkim XIX-wiecznemu kultowi św. Filomeny, rozpowszechnionemu po odkryciach katakumbowych z 1802 roku. Popularność wzrastała w drugiej połowie XIX wieku, zwłaszcza w kręgach katolickich, po czym osłabła w XX wieku, również w związku z ograniczeniem kultu tej świętej w kalendarzu powszechnym Kościoła. W polszczyźnie utrwaliła się postać Filomena, rzadziej spotyka się wariant pisowniany Filumena; w innych językach funkcjonują analogiczne formy narodowe. Imię należy dziś do rzadkich, choć bywa wybierane ze względu na brzmienie i konotacje „retro”. Tradycja imieninowa nie jest jednolita i daty różnią się między kalendarzami, co odzwierciedla umiarkowane zakorzenienie imienia w polskiej kulturze.

Imieniny

5 lipiec, 10 sierpień

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco