Atanazy

Znaczenie

Atanazy to polska forma imienia greckiego Athanásios, wywodzącego się od przymiotnika athánatos, czyli „nieśmiertelny” (a- „nie” + thánatos „śmierć”). Przez łacinę kościelną Athanasius trafiło do języków europejskich; w polszczyźnie równolegle funkcjonowała dawniej pisownia Athanazy, zgodna z tradycją łacińsko-grecką, dziś zastąpiona przez uproszczone Atanazy. Rozpowszechnienie imienia w chrześcijaństwie zawdzięcza przede wszystkim św. Atanazemu Wielkiemu, biskupowi Aleksandrii i obrońcy nicejskiego wyznania wiary. Stąd liczne odpowiedniki: francuskie Athanase, włoskie i hiszpańskie Atanasio, niemieckie Athanasius, bułgarskie i macedońskie Atanas, a w tradycji wschodniosłowiańskiej rosyjskie i ukraińskie Afanasij/Afanasy (z przekształceniem th > f). W Polsce imię znane jest od średniowiecza z kalendarzy i hagiografii, jednak występowało rzadko; wyraźniej pojawia się w kręgach prawosławnych i unickich na dawnych Kresach, częstokroć w formach wschodniosłowiańskich. W nowożytności i w XIX–XX wieku pozostawało niszowe i tak jest do dziś: w rejestrach współczesnych spotykane incydentalnie. W wielu polskich kalendarzach imieninowych przypisywane jest najczęściej na 2 maja, w rocznicę św. Atanazego Wielkiego. Zdrobnienia i warianty potoczne nie utrwaliły się; żeński odpowiednik to Atanazja (od gr. Athanasía), również bardzo rzadki. W polszczyźnie od imienia pochodzą sporadyczne nazwiska i patronimika, często przez ogniwo wschodniosłowiańskie, jak Afanasjew czy Afanasowicz.

Imieniny

2 maj, 15 maj

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco