Andrzej
Znaczenie
Imię Andrzej pochodzi z greckiego Andreas, wywodzonego od rzeczownika anēr/andros „mężczyzna” i przymiotnika andreios „mężny, dzielny”. Do Polski trafiło przez łacinę kościelną jako Andreas wraz z chrześcijaństwem; najstarsze wzmianki pisane notują formy łacińskie i wczesnopolskie już w średniowieczu, choć dokładne daty pierwszych zapisów bywają niepewne. Centralną rolę w rozprzestrzenieniu imienia odegrał kult św. Andrzeja Apostoła, którego wspomnienie 30 listopada dało początek popularnym „andrzejkom”. W staropolszczyźnie obok formy Andrzej funkcjonowała silna wariantywność fonetyczna i ortograficzna: spotyka się zapisy Andrzey, Andrzei, a zwłaszcza Jędrzej i Jendrzej jako rozwinięcia ludowe i regionalne; z nich pochodzą zdrobnienia Jędrek i Jędruś, natomiast od formy ogólnej – Andrzejek i Andrzejek, dziś częściej używany jest po prostu wołacz Andrzeju. Pokrewne warianty w innych językach słowiańskich (Andrej, Andrij, Andriej) bywały adaptowane w dawnych dokumentach kresowych. Od imienia utworzono liczne nazwiska: Andrzejewski, Jędrzejewski, Andrzejowski, Jendrzejczak i inne. Andrzej należał w Polsce do najpopularniejszych imion męskich, zwłaszcza w drugiej połowie XX wieku; obecnie jego frekwencja wśród noworodków maleje, choć imię zachowuje wysoki łączny zasób nosicieli i silne zakorzenienie kulturowe. Brak jest pełnej zgodności co do skali udziału formy Jędrzej w przeszłości w poszczególnych regionach, co wynika z rozproszenia źródeł.
Imieniny
6 styczeń, 19 styczeń, 4 luty, 12 kwiecień, 27 kwiecień, 13 maj, 16 maj, 12 lipiec, 16 lipiec, 17 lipiec, 21 lipiec, 20 wrzesień, 23 wrzesień, 17 październik, 1 listopad, 10 listopad, 30 listopad, 10 grudzień
Życzenia
Piosenki
Okazja: uniwersalna
Gatunek: disco polo
Tytuł: Hej Andrzeju pijmy dziś
Tekst
[Zwrotka 1]
Andrzej dzisiaj ma swój dzień,
wszyscy wiemy – będzie lżej,
gdy kieliszek w dłoń się weźmie,
to zabawa sama wejdzie!
Niech dziewczyny klaszczą w takt,
niech się kręci cały świat,
Kto nie pije – niechaj śpiewa,
bo dziś Andrzej bal rozgrzewa!
[Refren]
Hej Andrzeju, pijmy dziś,
niech się niesie głośny śmiech!
Niechaj zdrowie twoje gra,
Żyj nan dłużej, niż sto lat!
[Zwrotka 2]
Niech muzyka w uszach gra,
Andrzej kielich w ręku ma,
każdy toast w twoją stronę,
święto mamy zakropione!
Niechaj noc wiecznie trwa,
niech zabawa kręci się,
Jutro każdy ciszej chodzi,
bo dziś toast wciąż się wznosi!
[Refren]
Hej Andrzeju, pijmy dziś,
niech się niesie głośny śmiech!
Niechaj zdrowie twoje gra,
Żyj nan dłużej, niż sto lat!
Okazja: uniwersalna
Gatunek: życzenia
Tytuł: Andrzejowi Niech Się Wiedzie/2.txt
