Amadeusz

Znaczenie

Imię Amadeusz jest polską formą łacińskiego Amadeus, utworzoną od czasownika amare „kochać” i rzeczownika Deus „Bóg”, co daje znaczenie „ten, który miłuje Boga” lub „miły Bogu”; należy do imion teoforycznych. Do polszczyzny trafiło przez tradycję łacińską i obieg europejski, a jego dzisiejsza postać została dostosowana do rodzimego wzorca nazw zakończonych na -eusz (por. Tadeusz, Mateusz, Ireneusz). W innych językach odpowiadają mu francuskie Amédée, włoskie Amedeo, hiszpańskie Amadeo, portugalsko-katalońskie Amadeu oraz niemieckie Amadeus. W źródłach polskich spotyka się incydentalne, spolszczone warianty typu Amadej/Amedej lub historyczne zapisy Amadey, lecz ich użycie jest słabo poświadczone i marginalne. Kulturowo imię rozsławił Wolfgang Amadeus Mozart, co w Polsce od XIX wieku budowało jego rozpoznawalność; wyraźniejszy impuls w świadomości społecznej przyniósł film „Amadeus” Miloša Formana. Mimo tego pozostaje imieniem rzadkim: nie należało i nie należy do czołówki nadawanych imion, choć pojawia się regularnie, zwłaszcza w kręgach ceniących brzmienie klasyczne i europejskie odniesienia. Patronują mu m.in. św. Amadeusz z Lozanny i bł. Amadeusz IX Sabaudzki, dlatego imieniny bywają notowane w polskich kalendarzach, lecz daty nie są jednolite (najczęściej podaje się 30 marca, zależnie od wydania kalendarza). Zdrobnienia polskie są wtórne i nieliczne, spotyka się m.in. formy Amadek, Amek, Amuś czy Deuś. Jeśli chodzi o wczesne poświadczenia w dawnej polszczyźnie, danych jest niewiele.

Imieniny

14 styczeń, 30 marzec, 10 sierpień, 27 sierpień, 27 wrzesień

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco