Krótka historia savoir-vivre
Savoir-vivre (z fr. savoir – wiedzieć, vivre – żyć) to zbiór zasad dobrego wychowania i ogłady w życiu społecznym. Choć nazwa pochodzi z języka francuskiego („znajomość życia”), sama idea ma korzenie znacznie starsze – już w starożytnej Grecji zwracano uwagę na kulturę osobistą podczas uczt i spotkań.
Po upadku antyku zasady te na pewien czas straciły znaczenie, lecz w średniowieczu – wraz z rozwojem kultury rycerskiej i dworskiej – dobre maniery znów zaczęły odgrywać ważną rolę. Szczególny rozkwit przyniósł renesans. To wtedy Erazm z Rotterdamu opublikował w 1530 roku dzieło „O przyzwoitości dziecięcej” (De civilitate morum puerilium), pełne praktycznych wskazówek – od zachowania przy stole po tak prozaiczne kwestie jak… ostrożne spluwanie, by nikogo nie ubrudzić.
W kolejnych stuleciach normy obyczajowe kształtowały się przede wszystkim na królewskich dworach. Najsłynniejszym przykładem był Wersal Ludwika XIV, gdzie etykieta regulowała niemal każdy gest. W Polsce pierwsze spisane zasady kultury bycia pojawiły się około 1400 roku w wierszu „O zachowaniu się przy stole” przypisywanym Przecławowi Słocie. Później ogromne znaczenie miał „Dworzanin Polski” Łukasza Górnickiego (XVI w.), który przenosił na rodzimy grunt włoskie wzorce dworskiej ogłady.
W czasach PRL dbałość o maniery zeszła na dalszy plan, jednak dziś znów coraz częściej dostrzegamy, że kultura osobista, uprzejmość i szacunek do drugiego człowieka są fundamentem relacji międzyludzkich. Wiele dawnych reguł odeszło wprawdzie w niepamięć, ale istota savoir-vivre’u – umiejętność taktownego i kulturalnego zachowania – pozostaje aktualna.
