Opis

22 września obchodzony jest Światowy Dzień Nosorożca (World Rhino Day). To święto poświęcone jednemu z najbardziej rozpoznawalnych, a jednocześnie zagrożonych gatunków zwierząt na świecie. Jego celem jest podnoszenie świadomości społecznej na temat ochrony nosorożców i walki z kłusownictwem.

Skąd się wziął ten dzień?

Światowy Dzień Nosorożca został zainicjowany w 2010 roku przez organizację WWF w Południowej Afryce. Dwa lata później zyskał zasięg globalny dzięki działaczce środowiskowej Anie Merz oraz społeczności Save the Rhino International. Od tamtej pory co roku 22 września przypomina się o dramatycznej sytuacji tych zwierząt.

Dlaczego nosorożce potrzebują ochrony?

• wszystkie pięć gatunków nosorożców (biały, czarny, indyjski, sumatrzański i jawajski) znajduje się na liście gatunków zagrożonych,
• największym zagrożeniem jest kłusownictwo – rogi nosorożców są nielegalnie sprzedawane na czarnym rynku, głównie w Azji, gdzie przypisuje się im właściwości lecznicze (niepotwierdzone naukowo),
• utrata siedlisk wskutek działalności człowieka dodatkowo zmniejsza populację,
• niektóre gatunki, jak nosorożec jawajski, liczą zaledwie kilkadziesiąt osobników na wolności.

Jak obchodzi się Światowy Dzień Nosorożca?

• organizacje ekologiczne prowadzą kampanie informacyjne i akcje w mediach społecznościowych,
• w zoo i rezerwatach odbywają się wydarzenia edukacyjne, warsztaty i pokazy,
• szkoły i instytucje przygotowują zajęcia o ochronie zagrożonych gatunków,
• zbierane są fundusze na projekty ochrony nosorożców w Afryce i Azji.

Ciekawostki

• Róg nosorożca zbudowany jest z keratyny – tej samej substancji, co ludzkie paznokcie i włosy.
• Nosorożce to jedne z najstarszych gatunków ssaków – ich przodkowie żyli już 50 milionów lat temu.
• Dzięki intensywnej ochronie populacja nosorożca białego południowego wzrosła w ciągu ostatnich 100 lat z około 100 osobników do ponad 18 tysięcy.
• Niestety nosorożec biały północny jest praktycznie wymarły – pozostały tylko dwie samice pod stałą ochroną w Kenii.

👉 22 września warto wesprzeć organizacje zajmujące się ochroną nosorożców i pomyśleć o tym, jak nasze codzienne wybory wpływają na życie dzikich zwierząt.

Nosorożec – potężny strażnik sawanny i lasów

Nosorożec to jedno z najbardziej rozpoznawalnych zwierząt na świecie. Potężne ciało, charakterystyczny róg i imponująca siła czynią go symbolem dzikiej przyrody. Niestety, mimo swojej wielkości i odporności, nosorożce należą dziś do najbardziej zagrożonych gatunków ssaków.

Jak wygląda nosorożec?

Nosorożce to duże roślinożerne ssaki o masywnej budowie. Mogą osiągać nawet 3,5–4 metry długości i ważyć od 1 do 3,5 tony, w zależności od gatunku. Ich najbardziej charakterystyczną cechą są rogi – u niektórych gatunków występują dwa, u innych tylko jeden.

Skóra nosorożca jest gruba, nawet do 5 cm, ale bardzo wrażliwa na słońce i owady, dlatego zwierzęta często tarzają się w błocie, co pełni funkcję naturalnej ochrony.

Gatunki nosorożców

Na świecie żyje obecnie pięć gatunków nosorożców:

• Nosorożec biały – największy przedstawiciel, zamieszkujący Afrykę; ma dwa rogi i charakterystyczną szeroką wargę przystosowaną do zgryzania trawy.
• Nosorożec czarny – mniejszy, również afrykański, z węższą, chwytliwą wargą, którą zrywa liście i pędy.
• Nosorożec indyjski – występuje głównie w Indiach i Nepalu; ma tylko jeden róg i skórę wyglądającą jak pancerz.
• Nosorożec jawajski – krytycznie zagrożony, żyjący w Indonezji; jego populacja liczy zaledwie kilkadziesiąt osobników.
• Nosorożec sumatrzański – najmniejszy i najbardziej owłosiony, występujący w gęstych lasach Azji Południowo-Wschodniej.

Czym się żywi nosorożec?

Nosorożce są roślinożercami. W zależności od gatunku jedzą trawę, liście, pędy, gałęzie czy kory drzew. Potrafią spędzić wiele godzin dziennie na żerowaniu, potrzebując ogromnych ilości pokarmu.

Tryb życia i zachowanie

Mimo potężnego wyglądu, nosorożce prowadzą dość spokojny tryb życia. Najczęściej są samotnikami, choć zdarzają się niewielkie grupy (np. samice z młodymi). Są aktywne głównie o świcie i zmierzchu. Mają słaby wzrok, ale doskonały węch i słuch.

Kiedy czują się zagrożone, potrafią zaatakować – ich szarża osiąga prędkość nawet 40–50 km/h.

Zagrożenia i ochrona

Największym zagrożeniem dla nosorożców jest kłusownictwo. Rogi nosorożców są niezwykle cenne na czarnym rynku, zwłaszcza w Azji, gdzie przypisuje się im niepotwierdzone naukowo właściwości lecznicze.

Drugim problemem jest utrata siedlisk spowodowana wycinką lasów i rozwojem rolnictwa.

Dlatego nosorożce objęte są ścisłą ochroną. Tworzy się rezerwaty, stosuje monitoring i akcje przeciwko kłusownikom. Dzięki temu populacja niektórych gatunków, jak nosorożca białego południowego, udało się częściowo odbudować.

Ciekawostki

• Róg nosorożca nie jest kością, lecz zbudowany jest z keratyny – tej samej substancji, z której powstają ludzkie włosy i paznokcie.
• Nosorożce żyją około 40–50 lat.
• Choć wydają się powolne, w krótkim biegu dorównują szybkością koniowi.
• Ich najbliżsi żyjący „krewni” to… konie i tapiry.