Dzień Narodów Zjednoczonych

Razem dla pokoju i współpracy

To święto obchodzone 24 października przypomina o wejściu w życie Karty Narodów Zjednoczonych oraz o wspólnym zobowiązaniu państw do utrzymania pokoju, ochrony praw człowieka, wspierania rozwoju i budowania międzynarodowej współpracy.

Historia i geneza powstania

24 października upamiętnia dzień, w którym Karta Narodów Zjednoczonych weszła w życie, stając się fundamentem nowej, powojennej architektury bezpieczeństwa. Dokument podpisano 26 czerwca 1945 r. w San Francisco przez 50 państw; Polska dołączyła jako członek pierwotny, podpisując Kartę wkrótce potem. Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło 24 października oficjalnym dniem ONZ, a później zarekomendowało jego obchody jako święto państwowe w państwach członkowskich.

Misja i główne obszary działań

• Pokój i bezpieczeństwo: misje pokojowe, mediacje, rozbrojenie.
• Prawa człowieka: standardy i monitoring, wsparcie dla rządów i społeczeństw.
• Pomoc humanitarna: szybka odpowiedź na kryzysy i katastrofy.
• Rozwój zrównoważony: Agenda 2030 i 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju.
• Klimat i środowisko: porozumienia, nauka, finansowanie działań.
• Zdrowie, edukacja i kultura: współpraca agencji systemu ONZ (m.in. WHO, UNESCO).

Tradycje, sposoby obchodów, wydarzenia

W siedzibie ONZ w Nowym Jorku odbywa się koncert ONZ, a budynki i zabytki na świecie bywają podświetlane w błękitnych barwach. Uniwersytety, szkoły i organizacje społeczne organizują debaty, wykłady, Tydzień ONZ oraz symulacje Model United Nations (MUN). W instytucjach publicznych i mediach prowadzi się akcje informacyjne o roli i osiągnięciach ONZ.

Wymiar globalny i lokalny

Wyzwania, którymi zajmuje się ONZ – od zmian klimatu po migracje – mają globalny zasięg, ale ich skutki i rozwiązania są lokalne. Implementacja Celów Zrównoważonego Rozwoju zachodzi w miastach, gminach, szkołach i firmach. Wkład państw, takie jak udział w misjach pokojowych czy praca ekspertów w agencjach ONZ, łączy działanie międzynarodowe z realnymi zmianami w społecznościach.

„My, Narody Zjednoczone…”

Preambuła Karty Narodów Zjednoczonych

Warto wiedzieć / ciekawostki

• ONZ ma sześć języków oficjalnych: arabski, chiński, angielski, francuski, rosyjski i hiszpański.
• Siedziba główna znajduje się w Nowym Jorku, a główne biura także w Genewie, Wiedniu i Nairobi.
• Flaga ONZ przedstawia mapę świata otoczoną gałązkami oliwnymi – symbol pokoju.
• „Błękitne Hełmy” to potoczna nazwa żołnierzy misji pokojowych ONZ.
• 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju przyjęto w ramach Agendy 2030 jako plan działań dla ludzi i planety.

Inspiracje praktyczne: jak można uczcić ten dzień

• Zorganizuj w klasie lub pracy mini-debatę o jednym z 17 Celów (np. klimat, równość, zdrowie).
• Weź udział w symulacji MUN lub przeprowadź własną – nawet w małej grupie.
• Wesprzyj lokalną organizację działającą w obszarze edukacji, integracji czy pomocy uchodźcom.
• Przeprowadź „audyt zrównoważoności” w domu lub firmie: energia, odpady, transport.
• Obejrzyj wykład lub podcast ONZ i podziel się wnioskami w mediach społecznościowych.
• Zaplanuj działanie wolontariackie, np. sprzątanie okolicy, nasadzenia drzew, warsztaty językowe.

Obchody 24 października to okazja, by przypomnieć, że współpraca ponad granicami jest warunkiem pokoju i rozwoju, a gesty i decyzje podejmowane lokalnie realnie wpływają na kondycję świata.

👉Wspólnie budujmy świat oparty na pokoju, prawach człowieka i solidarności – od lokalnych działań po globalną współpracę.