Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

Biało‑czerwona wspólnota

To święto przypomina o znaczeniu polskich barw narodowych, buduje poczucie wspólnoty i łączy pokolenia wokół historii, tradycji i nowoczesnego patriotyzmu. Obchodzone 2 maja zachęca do okazywania szacunku symbolom państwowym i jednoczy Polaków w kraju i na świecie.

Historia i geneza

Barwy narodowe biała i czerwona mają swoje korzenie w heraldyce – z białego orła w czerwonym polu herbu Królestwa Polskiego oraz z białego Pogoni na czerwonym tle Wielkiego Księstwa Litewskiego. 7 lutego 1831 roku Sejm Królestwa Polskiego, w czasie powstania listopadowego, oficjalnie uznał biel i czerwień za barwy narodowe.

Święto poświęcone fladze obchodzimy 2 maja. Datę wybrano nieprzypadkowo: łączy ona majowe święta, podkreśla ciągłość tradycji i przypomina, że tego dnia upamiętniamy także Polonię i Polaków za granicą. Ustanowienie święta było wyrazem dążenia, by symbole państwowe były obecne w przestrzeni publicznej w sposób godny i świadomy.

„Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony.”

Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej

Symbolika biało‑czerwonej

Biel tradycyjnie wiąże się z czystością i wiernością, czerwień z odwagą i poświęceniem. Razem tworzą znak historii i ciągłości – od państwowości pierwszych Piastów po współczesną Polskę – a zarazem nowoczesny, prosty symbol rozpoznawalny na całym świecie.

Tradycje i sposoby obchodów

• Uroczyste podniesienie flagi na masztach przed urzędami, szkołami i w przestrzeni miejskiej.
• Wywieszanie flag na domach, balkonach i w miejscach pracy.
• Rodzinne i lokalne wydarzenia: biegi biało‑czerwone, pikniki historyczne, koncerty, warsztaty dla dzieci.
• Akcje edukacyjne i wystawy poświęcone symbolom państwowym i etykiecie flagowej.
• Upamiętnienie Polonii i Polaków za granicą – spotkania, transmisje z polskich placówek dyplomatycznych, wspólne śpiewanie.

Etykieta i zasady eksponowania flagi

• Biel zawsze na górze; w układzie pionowym – po lewej stronie patrzącego.
• Flaga powinna być czysta i nieuszkodzona; nie powinna dotykać ziemi, wody czy podłogi.
• Wywieszamy od świtu do zmierzchu; po zmroku – tylko jeśli jest oświetlona.
• W czasie silnego wiatru i burzy flagę lepiej zdjąć, by jej nie zniszczyć.
• Miejsce honorowe: flaga państwowa powinna zajmować pozycję uprzywilejowaną (w centrum lub po prawej stronie od pozostałych z perspektywy patrzącego).
• Wersja z godłem zarezerwowana jest m.in. dla placówek za granicą i żeglugi morskiej – osoby prywatne używają flagi bez godła.
• Na fladze nie umieszczamy napisów, reklam ani przeróbek; nie używamy jej jako elementu odzieży czy dekoracji stołu.
• Zużytą flagę należy z godnością spalić lub oddać do instytucji, która zajmie się jej utylizacją.

Warto wiedzieć

• Istnieją dwie urzędowe odmiany: narodowa (bez godła) i państwowa z godłem – ta druga przysługuje wybranym organom i na morzu.
• Odcienie barw i proporcje flagi są zdefiniowane w przepisach – pasy są równej szerokości, a proporcja boków jest stała.
• 2 maja to również Dzień Polonii i Polaków za Granicą – stąd silny akcent na wspólnotę ponad granicami.
• W PRL ściągano flagi 2 maja, by uniknąć ich obecności podczas nielegalnego wówczas Święta Konstytucji 3 Maja – wybór daty ma więc wymiar historycznej pamięci.

Inspiracje praktyczne

• Wywieś flagę przed domem lub na balkonie, zadbaj o jej dobry stan i właściwe umocowanie.
• Przeprowadź krótką lekcję domową: skąd pochodzą barwy, co oznaczają, jak dbać o flagę.
• Zorganizuj rodzinny spacer szlakiem miejsc pamięci lub weź udział w lokalnych obchodach.
• Przygotuj biało‑czerwone dekoracje DIY z poszanowaniem zasad etykiety.
• Napisz lub nagraj historię swojej rodziny związaną z barwami narodowymi i podziel się nią z bliskimi.

Wymiar globalny i lokalny

Biało‑czerwona łączy Polaków w kraju i diasporę na wszystkich kontynentach – od szkolnych apeli po wydarzenia w polskich klubach i ambasadach. Wiele państw ma swoje święta flagi (np. USA – 14 czerwca, Meksyk – 24 lutego, Szwecja – 6 czerwca), co pokazuje, że szacunek dla barw to uniwersalny język wspólnoty obywatelskiej.

Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć

• Zły układ pionowy (biel po prawej) – pamiętaj: biel po lewej stronie patrzącego.
• Używanie wersji z godłem przez osoby prywatne – stosuj wariant bez godła.
• Nadruki, napisy i przeróbki – flaga nie jest nośnikiem reklamowym.
• Zniszczona lub zabrudzona flaga – wymień ją i zutylizuj z godnością.
• Nieprawidłowa hierarchia przy kilku flagach – zapewnij fladze państwowej miejsce honorowe.

👉Biało‑czerwona to znak, który łączy – wywieś ją z dumą, z szacunkiem i ze świadomością wspólnej odpowiedzialności za przyszłość.