Kosma

Znaczenie

Imię Kosma jest polską formą greckiego Kosmas (Κοσμᾶς), wywodzącego się od rzeczownika kósmos oznaczającego ład, porządek, ozdobę i świat, z pierwotnym znaczeniem „człowiek związany z ładem/upiększeniem”. Do polszczyzny trafiło przez łacinę (Cosmas, Cosma), stąd w dawnych zapisach spotyka się też postać Cosma, a w tradycji słowiańskiej wschodniej utrwaliły się warianty Koźma i Kuzma (ros. Кузьма z cerk. Козьма). W średniowieczu imię funkcjonowało w Polsce za sprawą silnego kultu świętych braci lekarzy, Kosmy i Damiana, którym poświęcano ołtarze i kaplice; w dokumentach kościelnych bywało notowane po łacinie jako Cosmas, po polsku jako Kosma, rzadziej Koźma. Mimo tej obecności pozostawało imieniem rzadkim i tak jest do dziś; występuje sporadycznie, częściej jako inspiracja hagiograficzna lub wybór rodziców poszukujących krótkich, archaizujących form. Po imieniu powstały liczne nazwiska i przezwiska, m.in. Kosman, Kozma, Koźma, co pośrednio poświadcza jego dawną obecność, zwłaszcza na pograniczach kulturowych. Najczęściej podawany termin imienin to 26 września (święto Kosmy i Damiana w kalendarzu rzymskim), w starszych kalendarzach spotyka się też datę 27 września. Brak szczegółowych statystyk historycznych dla Polski wczesnonowożytnej, ale dostępne słowniki onomastyczne zgodnie oceniają Kosmę jako antroponim rzadszy, o wyraźnym zapleczu kościelnym i grecko-łacińskiej etymologii.

Imieniny

14 lipiec, 27 wrzesień, 14 listopad

Życzenia

Piosenki

Okazja: uniwersalna (bez dedykacji)
Gatunek: disco