Narodowe Święto Niepodległości

Znaczenie

Narodowe Święto Niepodległości to jedno z najważniejszych świąt państwowych w Polsce. Upamiętnia odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku, po 123 latach zaborów. Symbolicznie łączy się z wydarzeniami 11 listopada, kiedy Józef Piłsudski przejął władzę wojskową, a w Europie kończyła się I wojna światowa.

Obchody mają charakter ogólnokrajowy i odbywają się w wielu miastach. Najbardziej uroczyste ceremonie organizowane są w Warszawie, przed Grobem Nieznanego Żołnierza, z udziałem najwyższych władz państwowych i wojska. Towarzyszą im marsze, koncerty, rekonstrukcje historyczne oraz wydarzenia kulturalne.

Święto to jest okazją do wspólnego przeżywania historii, ale też do refleksji nad znaczeniem wolności i suwerenności. Dla jednych ma wymiar patriotyczny i państwowy, dla innych bardziej rodzinny i społeczny – to dzień wolny od pracy, który sprzyja spotkaniom i udziałowi w lokalnych wydarzeniach.

Narodowe Święto Niepodległości przypomina, że niepodległość nie jest czymś danym raz na zawsze, lecz wartością, o którą należy dbać i którą trzeba pielęgnować.

Droga do niepodległości

Utrata niepodległości nastąpiła w 1795 roku, gdy Rosja, Prusy i Austria dokonały trzeciego rozbioru. Polacy jednak nigdy nie pogodzili się z tym faktem. W XIX wieku kolejne pokolenia podejmowały próby walki – powstanie listopadowe, powstanie styczniowe oraz liczne konspiracje były dowodem, że idea wolnej Polski wciąż żyła. Rozwijała się też literatura, sztuka i nauka, które umacniały poczucie wspólnoty narodowej.

I wojna światowa i polska sprawa

Na początku XX wieku sytuacja międzynarodowa zaczęła się zmieniać. Wybuch I wojny światowej stworzył szansę na odzyskanie niepodległości, bo państwa zaborcze znalazły się po przeciwnych stronach frontu. Polacy walczyli w różnych armiach, ale celem nadrzędnym była odbudowa własnego państwa.

Szczególną rolę odegrały Legiony Polskie Józefa Piłsudskiego, które stały się symbolem walki o wolną ojczyznę. Na arenie międzynarodowej działał Roman Dmowski i Ignacy Paderewski, zabiegając o poparcie mocarstw dla sprawy polskiej.

11 listopada 1918 roku

Data 11 listopada 1918 roku ma znaczenie symboliczne. Tego dnia w Compiegne podpisano rozejm kończący I wojnę światową. W Warszawie natomiast Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową, a następnie cywilną. Polska rozpoczęła proces odbudowy państwowości i choć ustalenie granic trwało jeszcze kilka lat, właśnie wtedy rozpoczął się nowy rozdział historii – odrodzenie II Rzeczypospolitej.

Obchody święta w XX wieku

Po raz pierwszy rocznica odzyskania niepodległości była obchodzona w II Rzeczypospolitej w latach 20. W 1937 roku ustanowiono ją oficjalnym świętem państwowym. Po II wojnie światowej władze komunistyczne zniosły te obchody, zastępując je 22 lipca – rocznicą ogłoszenia Manifestu PKWN. Polacy jednak pielęgnowali pamięć o 11 listopada w domach i kościołach. Dopiero w 1989 roku święto zostało przywrócone i od tamtej pory znów ma rangę państwową.